Ełk

fot. archiwum Większość osób, które chcą się zdrowo odżywiać, nie ma zaufania do kuchenki mikrofalowej. Dlaczego?
Najczęściej twierdzą, że przyrządzane w niej posiłki są niezdrowe. Sprawdziliśmy, jak jest naprawdę.

1. To jest normalne gotowanie!
Jedzenie, które przyrządzamy w kuchence mikrofalowej, nie traci swoich właściwości odżywczych. Promieniowanie o częstotliwości stosowanej w mikrofalówkach nie rozrywa wiązań związków chemicznych - a składniki żywności to przecież związki chemiczne. Mikrofale powodują tylko tzw. rezonans rotacyjny cząsteczek wody. To znaczy, że te ostatnie pod wpływem promieniowania zaczynają drgać. Trąc o inne cząsteczki, wydzielają ciepło, które ogrzewa potrawę. Z tym samym zjawiskiem mamy do czynienia w przypadku tradycyjnego gotowania. Inny jest jedynie sposób, w jaki cząsteczki wody zostają wprawione w drgania. Czynnikiem wyzwalającym drgania na kuchni gazowej jest ciepło palnika; w przypadku kuchenki mikrofalowej są to mikrofale.

2. Mikrofale nie niszczą witamin i enzymów.
Z badań porównawczych wynika, że w potrawie przygotowywanej w mikrofalówce zostaje zachowane:
 • 7 proc. więcej witaminy C niż podczas tradycyjnego gotowania;
 • 28-50 proc. więcej witaminy B1;
 • 20 proc. więcej witaminy A.

Jedyne ryzyko dla witamin i enzymów może stanowić podgrzanie potrawy do bardzo wysokiej temperatury - wtedy stają się one nietrwałe.
Jednak to samo może nastąpić podczas gotowania czy pieczenia. Już w temperaturze 50°C większość enzymów zawartych na przykład w miodzie staje się nieaktywna, a przy 80°C (np. gdy miód rozpuścimy w gorącej herbacie) giną wszystkie enzymy. Kuchenka mikrofalowa zdecydowanie wygrywa więc pod tym względem z tradycyjnym gotowaniem: ogrzewa potrawy bardzo szybko i w ten sposób zachowują one więcej wartości odżywczych.

3. Kuchenka mikrofalowa nie jest rakotwórcza.
Takie obawy budzi promieniowanie elektromagnetyczne, które emituje kuchenka mikrofalowa. Tymczasem jest ona tak skonstruowana, że mikrofale nie mają szans, by wydostać się na zewnątrz. A poza tym pole elektromagnetyczne we wnętrzu kuchenki nie jest tak silne, by mogło uszkodzić DNA naszych komórek, co często prowadzi np. do nowotworu. Mikrofala może najwyżej spowodować oparzenie. Ale kto wkłada rękę do włączonej kuchenki? Bezpośredniego kontaktu z kuchenką mikrofalową czy też opierania się o nią w czasie jej pracy i zaglądania do niej trzeba unikać tylko wtedy, gdy uszkodzona jest obudowa. Ostrzeżenia tego typu umieszczano na pierwszych kuchenkach mikrofalowych. Miały one bowiem gumowe uszczelki, które bywały zawodne. Nowsze kuchenki są znacznie bezpieczniejsze - w ogóle nie potrzebują już uszczelek! Także jedzenie z mikrofalówki nie staje się radioaktywne - całe promieniowanie, które wchłania potrawa, zamienia się w ciepło.

4. Potrawy przygotowywane w mikrofalówkach są wolne od substancji toksycznych.
Badania naukowe nie potwierdziły szkodliwego wpływu mikrofali na jedzenie. Ale trzeba pamiętać, że potrawy można przyrządzać i podgrzewać w kuchence tylko w odpowiednich naczyniach, najlepiej szklanych (nie zdobionych) lub plastikowych. Bardzo ważne jest również, by plastik był dopuszczony do kontaktu z żywnością. Jeśli tworzywo jest niewłaściwe, do potrawy przenika substancja zwana plastyfikatorem (ten proces przyspiesza dodatkowo wysoka temperatura). Można też owinąć potrawę specjalną folią. Ta, która została dopuszczona do stosowania w kuchenkach mikrofalowych, posiada mikroskopijne otwory, po to by para wodna miała ujście.

5. Rozmrażanie jedzenia w mikrofalówce nie powoduje namnażania się bakterii.
Rozmrażanie trzeba przeprowadzać zgodnie z instrukcją dołączoną do kuchenki: w odpowiednich porcjach, na obrotowym talerzu itp. Tak, by mikrofale mogły przeniknąć wszystkie warstwy potrawy.
Udowodniono, że mikrofale mają właściwości dezynfekujące: można na przykład sterylizować w nich butelki dla niemowląt.

6. Kuchenki mikrofalowe są bezpieczne dla osób z rozrusznikiem serca.
Wbrew obiegowym opiniom z badań naukowych wynika, że mikrofale nie zakłócają pracy rozruszników serca.

7. Smaczne czy nie? Kwestia gustu.
Korzystając z mikrofalówki, nie potrzebujemy używać tłuszczu. A to głównie tłuszcze intensyfikują smak potrawy. Dlatego dania z mikrofalówki smakują inaczej - lepiej czy gorzej, to sprawa indywidualnych upodobań.

Co można gotować w mikrofalówce

Potrawy mięsne. Przyrządza się je bardzo szybko, a mięso jest soczyste i smaczne.
Warzywa. Zachowują piękną, świeżą barwę, maksimum witamin i mikroelementów.
Ryby. Są soczyste, białko równomiernie ścięte.
Zupy. Gotuje się je w głębokich naczyniach żaroodpornych.
Wywary mięsne lub warzywne, rosoły itp. gotowane przez 20-40 minut uzyskują taki sam smak jak te przygotowywane na zwykłej kuchence przez 2-3 godziny.
Dżemy, konfitury, sosy do mięs, leguminy, pasztety. Kuchenka mikrofalowa nadaje się do szybkiego odgrzewania. Jest też wygodna przy wielu potrawach podawanych jednocześnie na stół. Warto też używać jej do rozmrażania (zwłaszcza chleba) oraz cienkich zamrożonych kawałków mięsa i ryb.

Czego lepiej nie przyrządzać

Jaj (w skorupkach), ponieważ gwałtowny wzrost ciśnienia wewnątrz jaj rozsadza je. Nie należy też smażyć jajecznicy, jaj sadzonych itp.
Pieczywa drożdżowego. Chleb pieczony w mikrofalówce jest blady, suchy, niewyrośnięty i twardy.
Sufletów, omletów, ciast biszkoptowych, ptysiowych i bezów. Wypieki, które wyrastają podczas pieczenia, nie udają się w mikrofalówce.
Kotletów, placków oraz innych potraw wymagających smażenia (tłuszcz osiąga bardzo wysoką temperaturę i może się zapalić).


Jak działa mikrofalówka

Mikrofale to rodzaj promieniowania elektromagnetycznego. W kuchenkach stosuje się fale o częstotliwości 2,45 GHz. Oznacza to, że z taką szybkością obracają się cząsteczki wody. To ponad miliard obrotów na sekundę. Gdy woda znajdzie się w obszarze silnego pola magnetycznego, jej cząsteczki ustawiają się zgodnie z kierunkiem działającego na nie pola. W trakcie tego „ustawiania się” zderzają się z sąsiednimi cząsteczkami, w efekcie część ich elektrostatycznej energii zamienia się w energię cieplną. Gdy zmieniamy kierunek pola elektromagnetycznego, cząsteczki wody podążają za nim i wytwarzają coraz więcej energii cieplnej.

(opr. ISE)